د. ئەیوب عەبدوڵڵا

    ئاڵای ڕۆژینی كوردستان، لانی كەم لە باشوور، كۆڕاییەكی جەماوەری و حزبی لەسەر هەیە و بووەتە ئەو پەرچەمەی كە كوردی لە دنیادا پێدەناسرێتەوە. گرنگیی مێژوویی ئەم ئاڵایە لەوەدایە كە لە باكوورەوە خۆیبوون لە بیستەكانی سەدەی ڕابردوو هەڵیكردووە و لە ناوەڕاستی چلەكانیشدا بە كەمێك دەستكارییەوە بووەتە بەیداخی كۆماری مەهاباد و پێشەوا سڵاوی بۆ سەندووە، دوای ئەوێش بەرەو باشوور كشاوە و ئاوێزان لەگەڵ سەدای ئەی ڕەقیبدا، بانگی كۆتایی داگیركاری داوە و لە دوای ڕاپەڕینە مەزنەكەی بەهاری نەوەد و یەكەوە بۆتە ئاڵای هەرێمی كوردستانی عێراق، كە ڕاستتر وایە بە باشووری كوردستان ناوببرێت.

دوای ڕاپەڕین، پەتای حزبایەتی خراپ بە كوردستاندا تەنییەوە. ئەم پەتایە وایكرد بەندیواریی نیشتمانی كزببێت و هی حزبی پێشبخرێت، كە بە داخەوە هەر ئەمەیش بوو شەڕی وێرانكەری كوردكوژیی هەڵگیرساندەوە و ئەو پارچەیەی وڵاتی كردە دوو لەت و تا ئێستاش ئەو دوو لەتە یەكیاننەگرتۆتەوە.

بە كاریگەریی بڵاوبوونەوەی ئەو پەتایە لە كوردستان، ئاڵای ڕۆژین وەلانرا و پەرچەمی حزبەكان شوێنی گرتەوە. ئەوان ڕۆژان ئەو پەرچەمانەیش هەر پارچە قوماشێكی سادە و بێ لۆگۆ بوون و بەسەر بارەگا حزبییەكان و تەنانەت ماڵانیشەوە دەشەكانەوە. بۆیەش بە جێی ئاڵای كوردستان، پەرچەمی سەوز و زەرد و سوور و شینت دەبینی بەسەر بارەگا حزبییەكانەوە.

بیرمە لە هەولێر ئاڵای كوردستان بەسەر بارەگای پارتی سەربەخۆیی دیموكراتیی كوردستان- پاسۆك (كە لە بنەڕەتدا پارتی سۆسیالیستیی كورد بوو و دوای جوانەمەرگبوونی كاك ئازاد مستەفای سكرتێر لە ساڵی 1989 ناوەكەی گۆڕدرا) دەشەكایەوە،كە ئەگەر بەهەڵەنەچووبم ئەو بارەگایە نزیك پارێزگاریی هەولێر بوو، وەلێ ئەو حزبەیش پاش دابەزینی بە لیستێكی هاوبەش لەگەڵ سۆسیالیست بە ناوی یەكگرتن بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان و پاشانیش تەڤلیبوونی پارتی گەل لەگەڵیان و دامەزراندنی حزبی یەكگرتنی كوردستان لە ئابی 1992دا، ئیدی ئەو ئاڵایەش ئاسەواری نەما، چونكە حزبی یەكگرتنیش هەر هەمان ئاڵا شینەكەی سۆسیالیستی بەرزدەكردەوە.

ئەگەر لێرە و لەوێ ئاڵای كوردستان بكرایەتە لەزگە و بەسەر جامی قەمەرە و پاسەكانەوە ببینرایە، دەنا لە ئاسمان نەدەشەكایەوە، جارجاریش دەتبینی ئەو لەزگانەش سەرەوژێر كرابوونەوە، تومەز كابرا دڵی بۆ ڕەنگە سەوزەكە لێیدەدا و حەزی دەكرد بە جێی سوورەكە لە سەری سەرەوە بێت!

پەشێوی شاشاعیر، لە چاوپێكەوتنێكدا باس لەوە دەكات، كە لە نەورۆزی 1992 لەگەڵ چەند دۆستێكی دەچنە گەشتێكی بەهاری و ئاڵایەكی كوردستانیش بە ئۆتۆمبێلەكەیانەوە هەڵدەواسن، كە ئەو ئاڵایە لە نێو هەموو پەرچەمە زەرد و سوور و شین و سەوزەدا نامۆ دێتە بەرچاو، هەر ئەمەش سەرنجی ژنێكی بەتەمەن ڕادەكێشێت و وایلێدەكات پرسیار لە هاوسەرەكەی بكات: "ئەمانە چ حزبێكن؟"، ئەفەندیش كە بە حسێب خوێندەوار و دنیادیتەیە لە وەڵامدا دەڵێت: "ئەوانە پاسۆكن!".

ئێستا بەسەر قەڵاتی هەولێرەوە پەرچەمی كوردستان لە بڵندیدا دەشەكێتەوە، هەروەك بەسەر هەموو فەرمانكە حكومی و بارەگا حزبی و شوێنانی دیكەشەوە دەبینرێت و چاو و دڵ ڕۆشن دەكات، بەڵام لە نەوەدەكان ئەم ئاڵایە بۆ ماوەی ساڵانێك بێناز كەوتبوو، هەر تەنێ یەك ئاڵایەكی بچووكی كوردستان بەسەر قەڵاوە دەشەكایەوە، كە ئەویشیان بەسەر بارەگای تەلەفزیۆنی زەحمەتكێشانەوە بوو، كە دەكەوتە ناو ئەو خانووەوە كە لە كۆتایی ئەو جاددەیەدایە كە بە دیوی دادگەی هەولێر بۆ قەڵات سەردەكەوێت و پلیكانەیەكی ئاسنی بۆ سەركەوتنە نهۆمی سەرەوە هەیە و بەسەر بنكەی تەندروستیی سوڵتان مزەففەر و قوتابخانەی قەڵاتدا دەڕوانێت (كە بە داخەوە ئێستا كراوەتە خوێندنگایەكی ئەهلی بۆ ئاوارە عەرەبەكان). شانازیی هەڵكردن و شەكانەوەی ئەو ئاڵایە لە سەردەمی بێنازكەوتنیدا بەر حزبی زەحمەتكێشان دەكەوێت (كە ئەمڕۆ دوولەتبووە و ئایندە و زەحمەتكێشانی لێكەوتۆتەوە).