Share this on Faceook

Follow us on Twitter

FacebookTwitterGoogle BookmarksPinterest
Pin It

Facebook

Twitter

Google Plus

YouTube

 نووسینی: غەفوور مەخمووری

 دەمێك بوو چاوەڕوانی ئەوەبووم نووسەرانی كورد بتوانن واقیع و كارەسات و بەسەرهاتەكانی كوردستان بكەنە بابەتی نووسینە ئەدەبییەكانیان، بەتایبەت شیعر و چیرۆك و رۆمان، بێگومان رۆمان پانتاییەكی بەرفراونتری لە شیعر و چیرۆك هەیە، بۆیە دەكرێ‌ لەو پانتاییەی رۆمان دیرۆكی نوێی كوردستان بەخۆشی و ناخۆشییەكان بە كەوتن و هەڵسانەوەو دووبارە تێهەڵچوونەوە تۆمارو بەرجەستە بكرێ‌.

 لە چەند رۆژی رابردوودا دەستم بەخوێندنەوەی رۆمانی ( فاتیلا ) لە نووسینی شاعیر و رۆماننووس ( مەهاباد قەرەداغی ) كرد، ( فاتیلا ) پەلكێشی كردم كەوا تا تەواوی نەكەم داینەنێم، بۆ بەرەبەیان ( فاتیلا )م ختم كرد، وام هەستدەكرد منیش بوومەتە كەسێكی ناو رۆمانەكە و لەگەڵ كەسایەتییەكانی رۆمانەكەدا بەشدارم، نووسەر بەشێوەیەكی زۆر سەركەوتووانە وایكردووە كەوا هەركەسێ‌ دەست بەخوێندنەوەی رۆمانەكە بكات تا تەواوی نەكات واز نەهێنێت! ئەوەی لە رۆمانەكەدا لەڕووی ئەدەبییەوە سەرنجی راكێشام زمان و تەكنیكی نووسین و شێوازی گێڕانەوەو وێنەی شیعری و وەسفی سروشتی كفری و گەرمیان بوو، دیارە بە حوكمی ئەوەی مەهاباد خان خۆی شاعیرە، زمانی شیعر تا رادەیەكی زۆر بەسەر رۆمانەكەدا زاڵە، ئەمەش وایكردووە خوێنەر زیاتر چێژ لە خوێندنەوەی رۆمانەكە وەر بگرێت.

 جگە لەڕووی ئەدەبییەوە، ( فاتیلا ) تومارێكی گرنگە بۆ وەدەرخستنی واقیعی كۆمەڵایەتی كۆمەڵگەی كوردەواری و ململانێی چینایەتی لەو كۆمەڵگەیەدا، نووسەر وەكو كۆمەڵناسێك زۆر سەركەوتووانە وێنای كۆمەڵگەی كوردەواری كردووە و، بەتایبەت ژیانی دەڤەری كفری و گەرمیانى لەڕووی چۆنیەتی ژیان و گوزەران و باوەڕ و پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان خستۆتەڕوو، لە ململانێی چینایەتیشدا كەوا باس لە ململانێی ( شێخ ) و ( مسكێن ) دەكات، ئەم حاڵەتەی زۆر وەستایانە بەرجەستە كردووە، بێگومان ئەم حاڵەتە تا ئێستاش بوونی هەیە و بۆتە بەشێك لە بیركردنەوەی ئەم توێژە و بۆتە بەربەست بۆ لێكدابڕینی ئەڤینداران، واتە ئێستاش ( ئاتیلا ) و ( فاتم )ەكان دەبنە قوربانی ئەم چەمكە نادروستە.

 وەك مەهاباد قەرەداغی لە كۆتایی چاپتەری 8 و لە لاپەڕە 83ی فاتیلا دەڵێ‌: ( عەشق كرۆكی مرۆڤبوونە )، بە باوەڕی من ( عەشق و بەرخودان كرۆكی رۆمانی فاتیلان)، نووسەر لە داڕشتنەوەی چیرۆكی خۆشەویستی نێوان ئاتیلا و فاتم توانیویەتی بگاتە لوتكە چ لەڕووی زمان و چ لەڕووی وێنەی شیعری و چ لە رووی پیرۆز راگرتنی عەشقی ئەو دوو ئەڤیندارە و، چ لەڕووی خستنەڕووی هەندێ‌ باوەڕ و چەمك سەبارەت بە عەشق و خۆشەویستی، ئەم حاڵەتە لە فاتیلا وایكردووە كەوا بڵێین ( فاتیلا ) ئینسكلۆپیدیای عەشقە، عەشقنامەی كوردیی سەردەمە!!

 لەناو ئەو حاڵەتی عەشق و ئەڤیندارییە و لەو كۆمەڵگا پڕ حەسرەت و تێكچڕژاوەی گەرمیان، نووسەر زۆر شارەزایانە توانیویەتی هێرش پەلامارەكانی شاڵاوی بەدناوی ئەنفال و بەرخودانی پێشمەرگەكانی كوردستان بەرامبەر ئەو شاڵاو و هێرشانەی دوژمن بەرجەستە بكات و ئاوێتەی رۆمانەكەی بكات، بەمەش توانیویەتی بەشێكی گرنگی دیرۆكی بەرخودانی گەلی كوردستان لە هەشتاكاندا تۆمار بكات، لەم رووەوە نووسەر وێنەی دڕندەیی رژێم و خیانەتی ناوخۆو بەرخودانی نەتەوەكەمانی خستۆتەڕوو، وێنەی تێكدانی گوندەكانی كوردستان و تاڵانكردنی سەروەت و سامانی كورد و زیندانیكردن و زیندەبەچاڵكردنی پیاو و ژن و پیر و منداڵی كورد لەلایەن رژێمی بەعسەوە و، خستنەڕووی ئازارو ئەشكەنجەی زیندانەكانی عەر عەر و نوگرەسەلمان ئەمانە هەموو وایان كردووە رۆمانەكە ببێتە ئینسكلۆپیدیای بەرخودان دژی زولم و زۆری و چەوسانەوەو، دەبێتە وانەیەکیش بۆنەوەى ئێستا و داهاتوومان.

 نووسەر لە ( فاتیلا )دا بەردەوام گەشبیینی و هیوایەك دەهێلێتەوەو دەیەوێ‌ بڵێت لەدوای شەوە زەنگ و تاریكە شەو رۆژ هەڵدێت، بۆیە وەك رەمزی بەردەوامی خەبات چەند دەستەیەكی پێشمەرگە بۆ شەڕی پارتیزانی لە ئەشكەوتەكانی شاخەكانی كوردستان وێنا دەكات و، لە زمانی كاراكتەرەكانی نێو رۆمانەكەدا شرۆڤەی جەنگی كەنداوو رەوشی نێودەوڵەتی و ناوچەیی دەكات و لەم كڵاوڕۆژنەیەوە ئومێد بە خەڵكی كوردستان دەدات كەوا گۆڕانكاری بەڕێوەیەو كورد دەتوانێ‌ سوود لەو گۆڕانكارییانە وەربگرێت و، بەرەو دواڕۆژێكی گەش هەنگاو بنێت، لێرەوە راپەڕینی بەهاری 1991 ی گەلی كوردستانی ئاوێتەی رۆمانەكە كردووە و، رۆژژمێری راپەڕینیشی تۆماركردوە.

 دەتوانین بڵێین ئەم رۆمانەی خاتوو ( مەهاباد قەرەداغی ) جگە لەوەی كەوا رۆمانێكی ئەدەبی گرنگە تۆمارێكی گرنگیشە بۆ نووسینەوەی مێژووی نوێمان، ئەم رۆمانە وەک رووداو هەڵقوڵاوى واقیعى کوردستانە و کاراکتەرەکانیش کاراکتەرى واقیعین، بۆیە دەتوانین بڵێین ئەم رۆمانە دەچێتە خانەی ریالیزمی شۆڕشگێڕییەوە.

 خۆم زۆر حەز بە خوێندنەوەی رۆمان دەكەم، رۆمانی كوردی بێت یا بیانی و عەرەبی، لەم ساڵدا ( فاتیلا ) باشترین رۆمانە كە خوێندوومەتەوە، بە باوەڕی من هاوشانی رۆمانە جیهانییەكانە و شایانی ئەوەيە وەربگێردرێتە سەر زمانی گەلانی دیكە بۆئەوەی بزانن كەوا رۆمانی كوردیش گەیشتۆتە ئاستی رۆمانە جیهانییەكان.

 لێرەوە پڕ بەدڵ پیرۆزبایی لە مهاباد خان دەكەم و، وەك چۆن كاتی خۆی لە كۆڕێكی ئەدەبیدا وتم: (مەهاباد قەرەداغی یەكێكە لە باشترین شاعیرەكانی كورد)، ئێستاش بەبێ‌ دوودڵی دەتوانم بڵێم: (مەهاباد قەرەداغی یەكێكە لە باشترین رۆماننووسەكان)، ( فاتیلا )یش سەلمێنەری ئەو راستیەیە.

 

 تێبینی: ئەم وتارەم ئەمڕۆ لە ژمارە ( 2376 )ی 24 ى ئايارى ٢٠١٦ ى رۆژنامەى ( هەولێر)دا بڵاوبۆتەوە.