رۆژنامەی میدیا

Share this on Faceook

Follow us on Twitter

   هه‌ولێر          دهۆك       سلێمانی
FacebookTwitterGoogle BookmarksPinterest
Pin It

Facebook

Twitter

Google Plus

YouTube

 
لەم رۆژانەدا دەتوانیت هەرچی بتەوێت یان نەتەوێت لەسەر تۆڕی ئینتەرنێت بیدۆزیتەوە، هیچ شتێك نەماوە تۆ نەتوانیت زانیاری لەسەر پەیدا بكەیت لەسەر ئینتەرنێت، بەڵام.. سەیر لەوەدایە، ئەوەی كە دەبینرێت و دەخوێنرێتەوە، تەنها (10%)ی ئەو زانیاریانەیە كەلەسەر تۆڕی ئیتەرنێت هەن.
 
براوسەرە گەورەكانی وەك گوگڵ یان یاهۆ و ئەوانی تریش، كاتێك دەتوانن داتایەكت پیشان بدەن، كە لینكێكی هەبێت و لە ڕێیەوە بتوانێت پێی بگات، بەڵام زۆرینەی رەهای داتاكانی ئینتەرنێت بە شێوەیەك رێكخراون كە براوسەرەكان نایانبینن و شاراوەن، ئەویش بە چەند هۆیەك، یان ئەوەیە كە پۆلێن نەكراون، یان براوسەرەكان ناتوانن كلیلی چوونە ناو ئەو داتایانە بدۆزنەوە، چونكە زیاتر سیمبولن وەك لەوەی وشە بن، یان بە شێوەیەك دیزاین كراون تەنها چەند كەسێكی تایبەت بتوانن بچنە ناوییەوە.
 
ئەگەر بە شێوەیەكی تر بیڵێین، ئینتەرنێتی بینراو، وەك شەقامێكی خێرا وایە كە تابلۆی رێپیشاندانی بۆ شوێنەكان لەسەر بێت، بەڵام ئینتەرنێتی شاراوە وەك رێگا لاوەكییەكان وایە كە هیچ تابلۆ و هێمایەكی هاتووچۆ و ناسینەوەی شویچنەكانی لەسەر نییە و لە هەر شوێنێكیشەوە بێت دێتەوە سەر رێگا گشتییەكە.
 
بۆ ئەوەی كەسێكیش بیەوێت بچێتە نێو ئەو تۆڕەوە، دەبێت شارەزای تەواوی رێگا لاوەكییەكان بێت و بیانناسێتەوە.
 
بە پێی ئەو داتایانەی هەن، ملیۆنەها سایت و پەڕەی تایبەتی هەن كە لە ئینتەرنێتی ئاساییدا نادۆزرێنەوە، بە پێی داتاكانی (BBC)، لە ساڵی (2010) دا، (96%) ی داتاكانی ناو ئینتەرنێت، لە چوارچێوەی ئینتەرنێتی شاراوەدا ئاڵوگۆڕیان پێكراوە.
 
لە كۆتایی ساڵی (2000)، ئییان كلارك تۆڕٍێكی ئینتەرنێتی بە ناوی "تۆڕی ئازاد" راگەیاند و تیایدا ئەو كاڵایانەی پیشاندەدا، كە لە تۆڕی ئاسایی ئینتەرنێتدا قاچاخ بوون، وەك مادە بێهۆشكەرەكان و چۆنێتی دروستكردنی بۆمب و بازرگانی چەك و فرۆشتنی دۆكیۆمێنتی ساختەكراوی وەك پاسەپۆرتی ولاتانی جیاواز ز كارە مافیاییەكانی تر. 
 
لە ساڵی (2009)ش، ساتۆچی ناكۆمۆتۆ، پارەی ئەلیكترۆنی بۆ ئەو تۆڕە دروستكرد و ناوی لێنرا (Bit Coin)، كە بە رێگاگەڵێكی بێ شوماری جیاواز دەبەسترێتەوە بە حساب بانكیی فرۆشیار و كڕیاڕ و هیچ ژمارە و هۆكارێكیش نییە بۆ بەدواداچوونی ئەو مامەڵانەی كە بە (بیت كۆین) دەكرێن.
 
بۆ نمونە، یەكێك لەو پێگەیانەی كە كاری فرۆشتنی شمەكە نایاساییەكان دەكات ناوی (Silk Road)ـە، لە شێوازی كاردا وەك پێگەی ئەمازۆن كاردەكات و تیایدا هەموو شتێكی یاساغی وەك پاسەپۆرتی ساختە و بێهۆشكەر و شمەكی دزراو دەست دەكەوێت و لە ماوەی تەنها مانگێكدا بە بڕی(1.9) ملیۆن دۆلار، مامەڵەی تیا ئەنجام دراوە.
 
جگە لەو بوارانە، دەزگا هەوڵگریی و سیاسییەكان سوود لەو تۆڕە وەردەگرن، لە نێوان ئەوانەشدا، ئەو ملیۆنان بەڵگەنامە نهێنیانەی كە ویكیلیكس بڵاوی كردنەوە، لە رێی ئەو تۆڕەوە دزەیان پێكراوە.  

كۆمێنتت له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌