رۆژنامەی میدیا

Share this on Faceook

Follow us on Twitter

   هه‌ولێر          دهۆك       سلێمانی
FacebookTwitterGoogle BookmarksPinterest
Pin It

Facebook

Twitter

Google Plus

YouTube

 

    میدیا – تارا محەممەد

   كچانی ئەمڕۆ دایكانی داهاتوون، هەر ئەو دایكانەی ئەمڕۆ كوڕانی خۆیان رەوانەی بەرەكانی شەڕی دژی تیرۆریستان كردووە، كچانی رابردوون، ئافرەتیش لە مێژووی كۆنی كوردان جێگە و پێگەی بەرزی هەبووە. بەڵام پرسیار ئەوەیە چی بكەین بۆ ئەوەی كچان بە باشترین شێوە پەروەردە بكرێ؟ بەشداربووانی ئەم راپۆرتەی میدیا لەو بارەیەوە راو سەرنجی خۆیان دەخەنەڕوو.

 

سەرەتا رۆژنامەنووس و چالاكی بواری ئافرەتان ژیلا كەریمی، ئاماژە بەوە دەكات كە "لە كۆنەوە پەندێك هەیە و دەڵێن: منداڵ نەك بە مردنی باوك، بەڵكو بە مردنی دایك هەیتو دەبێت، واتە دایك لە رووی پەروەردەییەوە لە باوك كاریگەرترە بۆ پەروەردەی منداڵ". گوتیشی: "ئێمە دەتوانین بنەماڵەكان وەك كۆمەڵگەیەكی بچووك وەربگرین. ئەو خێزانەی كە دایكێكی رۆشنبیر و خاوەن را تیایدا رۆڵ دەگێڕێت، منداڵانی خێزان كراوەتر و خاوەن بیر و رای تایبەتی خۆیانن، بە تایبەت كچەكانی ئەو خێزانە. لەگەڵ رێزم بۆ پیاوان رەنگە پیاو لە رووی ماددییەوە بتوانێت بەهێزتر بێت، واتە بۆ دابینكردنی پێداویستی خێزان بە تواناتر بێ‌، بەڵام لە رووی پەروەردەكردنی منداڵ نەیانتوانیوە ئەو كاریگەرییەیان هەبێت و بتوانن ئەو سەروەرییە لە دایك وەربگرن. بۆیە پێویستە ئەو پەروەردە و ئامادەكارییە رۆشنفكرییە لە قۆناغەكانی خوارووی تەمەن بەرنامە و پلانی تایبەتی بۆ دابڕێژرێت. پەروەردە و خێزان دەتوانن هاوكار بن. سەپاندنی یەك رای نێرینە لە ماڵدا فیكرێكی چەقبەستوو لە خێزان دروستدەكات".

 

رێبین نەوزاد قوتابی قۆناغی ئامادەییە و لەو بارەیەوە دەڵێت: "ئەگەر لە گشت كایەكانی كۆمەڵگە بوونی ئافرەت رەنگی نەدایەوە، هەرگیز ئەو كۆمەڵگەیە پێش ناكەوێت، پێشكەوتنیش لە هەر كۆمەڵگەیەكدا بەندە بە رۆیشتنە پێشەوەی هەردوو رەگەز، بۆیە نابێت بە هیچ شێوەیەك بەرامبەر بە كچان و خوێندنی كچان و پەروەردەی كچان كەمتەرخەمی بكەین".

توێژەری كۆمەڵایەتی ئالان لەشكری رایوایە "لە كۆمەڵگەی ئێمەدا تا راددەیەكی بەرچاو ئافرەت لە چوارچێوەی ماڵ هاتووەتە دەرەوە و ئێستا ئافرەتی فەرمانبەر و بەرپرسی حكوومی و حزبیشمان هەیە، ئەوەش نیشانەی ئەوەیە كە ئافرەتانی كورد قۆناغی باشیاتن بڕیوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا زۆر كەموكوڕی هەیە و تا ئێستاش زۆر لە مافەكانیان پێشیڵ دەكرێ"، گوتیشی: "بەداخەوە بەشێكی زۆر لە ئافرەتانیش كە بە جۆرێك بەرپرسیاریەتی حزبی یان حكوومییان هەیە، زانیارییان لەسەر كێشەی ئافرەت نییە، ئەگەریش زانیارییان هەبێت، ئەوە پەراوێزیان خستووە، تەنانەت هەندێكیان لە ژێر پاساوی ئایینیدا پشتیوانی لە فرەژنی و زوو شووكردنی كچان لە تەمەنی منداڵیدا دەكەن. لە حاڵێكدا پێویستە هەموو كۆمەڵگە و بەتایبەتی خودی ئافرەتان كار بۆ ئەوە بكەن كە لە قۆناغی دایەنگە و باخچەی ساوایانەوە كار لەسەر دروستكردنی كەسایەتی كچ بكەن، بۆ ئەوەی كچ نەبێتە ئامرازێك لە خزمەت ئەم و ئەودابێت و بەرژەوەندییەكانی خۆی فەرامۆش نەكات، وەك ئەوەی ئێستا كۆمەڵگە رایهێناوە، هەروەها پێویستە ئەو ناوەند و دەزگایانەی كە ئافرەت كاری تێدادەكات، گرنگی بە ئەركەكانی ئافرەت بدەن و ڤیستیڤاڵ ساز بكەن و خەڵاتی رێزلێنان ببەخشنە چالاكانی پەروەردەیی و دایكانی نموونە، تاوەكو پڕۆسەی پەروەردە لە هەموو بوارە هەستیارەكان بەتایبەتی بۆ كچان زیاتر بەرەو پێش بڕوات".

مامۆستا هێمن شارەستینی پێشنوێژ و وتارخوێنی ئایینی دەڵێت: "ئیسلام رێزێكی تایبەتی بۆ كچ داناوە و لە جەوهەری ئافرەت هۆشداری بە پیاوان دەدات كە تەنانەت مافی دایك لە پێش مافی باوكە".

بۆیە گەر بمانەوێ رەگەزی مێ لە كۆمەڵگە وەك كەسی پلە دوو سەیر نەكرێت، دەبێ گۆڕانكاریی بنەڕەتی لە سیستمی پەروەردە و سیستمی دەستوور و یاساداناندا بكرێت. هاوكات ئافرەتان نابێت چۆك دابدەن و ئاڵای سپی هەڵبكەن، بەڵكو پێویستە مشوری مافەكانی خۆیان بخۆن و هەلی گونجاوتر بڕەخسێنن. بەڵام بەداخەوە ژمارەی ئەو خێزانانە كەم نین كە ئەقڵییەتێكی كۆنی چەقبەستوویان هەیە و نەك كچی پێشەنگ و سەركەوتوو پەروەردە ناكەن، بەڵكو هەنگاوەكانی سەركەوتنیشی دەشكێنن. بۆیە دەبێت كار بۆ ئەوە بكەین سیستەمێك بێتەئاراوە كە هەر لەسەرەتاوە لە پرۆسەی گەورەبوونی منداڵەوە تاكەكان لەگەڵ یەكسانی رەگەزیدا ئاشنا بكات. ئەوەش وا دەكات رەگەزی نێر هەست بەوە بكات كە هەموو ئەو ئافرەتانەی بە سروشتی و لە نێو خێزانێكی كراوە و یەكسان گەشە دەكەن، ئافرەتێكی خاوەن ئیرادە و بەهێز دەبن.

كۆمێنتت له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌