رۆژنامەی میدیا

Share this on Faceook

Follow us on Twitter

   هه‌ولێر          دهۆك       سلێمانی
FacebookTwitterGoogle BookmarksPinterest
Pin It

Facebook

Twitter

Google Plus

YouTube

میدیا - رەزوان عەبدولقادر

  سەرەڕای گرانی نرخ و هاوردەكردنی لە دەرەوەی وڵات، لەم ساڵانەی دواییدا دووكانەكانی فرۆشتنی ماسییە جوانەكان و حەوزی تایبەت بە بەخێوكردنیان زۆر بووە. فرۆشیارێكیش هێما بۆ ئەوە دەكات كە ماسی رەنگاوڕەنگ و گیاخۆر و گۆشتخۆر لە وڵاتانی ئێران و تایلەند هاوردە دەكەن و خوازیاریشیان زۆر بووە.

سەرهەنگ عومەر حەمەد سەرپەشتیاری شوێنی (ڤان هۆلانەد)ـە بۆ فرۆشتنی ماسی رەنگاوڕەنگ و گوڵ و باڵندە. سەبارەت بە كارەكەیشی دەڵێت: "ئێمە ماوەی چەند ساڵێكە ئەو شوێنەمان داناوەو بە فەرمی مۆڵەتمان لە بەڕێوەبەرایەتی ڤینتەری وەزارەتی كشتوكاڵ وەرگرتووەو چەندین جۆری ماسی رەنگاوڕەنگ و گیاخۆر و گۆشتخۆرمان هەیە كە لە ئێران و تایلەند دیهێنین و حەوزەكانیش چەند بارزگانێكی دیاریكراو لە دەرەوە دەیهێنن و ئێمەش لەوان دەكڕینەوە، نرخی حەوزەكانی تایبەت بە ماسی لە 10 هەزار تاكو ملیۆنێك دینارە، بازاڕی فرۆشتنیشی زۆرباشە، خەڵكانێكی زۆر سەردانمان دەكەن". باسی لەوەش كرد چەندین رووەكی ئاوییان هەیە كە لەنێو حەوز دادەنرێت، لەوانە: (سپارگۆز، دیڤن باغی، كلاشوا، دراسینان، كە بۆ جوانی دادەنرێن، بەڵام زوو دەمرن".
وەك ئەو فرۆشیارە باسیكرد، چەندین جۆری ماسییان هەیە، لەوانە: (مولی، كوبی، سۆرتێل، قرش، ئۆسكار) بەڵام جۆرێكی ماسی گۆشتخۆر هەیە بە ناوی پیڕان كە قەدەغە كراوە و ئێستا كەس ناتوانێ هاوردەی بكات. ئەوەشی خستەڕوو كە جۆرێك ماسییان هەیە بە ناوی (فایتەر) كە بۆ نەخۆشی زەردتك زۆر بەسوودە و بە سەیركردنی رێژەی نەخۆشییەكە كەم دەبێتەوە، ئەو ماسییە چەندتایبەتمەندی هەیە، لەوانە: بەبێ ئۆكسجین دەژی و دوو نێریش بەیەكەوە ناتوانن بژین و رەنگێكی سەرنجڕاكێشی هەیە.
شاهین نیزام خاوەن (كۆمپانیای تیترا)یە بۆ فرۆشتنی ماسی و باڵندە، ئەویش هێما بۆ ئەوە دەكات كە لە وڵاتانی مالیزیا، تایلەند و ئێران ماسی هاوردە دەكەن، بەڵام "ئێران باشترە لەبەرئەوەی هەزرانترە و نزیكە لێمان و كرێی گواستنەوەی كەمترە". لەبارەی كڕیارەكانیشەوە گوتی: "هەموو چینێك سەردانمان دەكات، حەوز و ماسی دەكڕن و بەردەوام لە زیادبووندایە، ئێمەش زۆرترین جۆری ماسیمان هەیە، بەڵام داوا لە حكومەت دەكەم كارئاسانیمان بۆ بكات، چونكە من دەمەوێت پڕۆژەیەكی بەرهەمهێنانی ماسی دابێنم و چیتر پێویستمان بە دەرەوەی وڵات نەبێ، لەبەرئەوەی ئێمە خاوەن ئەزموونین و چەندین ساڵە ئەو كارە دەكەین و مۆلەتی كاركردن و تەندروستیشمان هەیە كە لەلایەن وەزارەتی كشتوكاڵ و بارزگانی پێمان دراوە".
عومەر سەلیم دووكانێكی فرۆشتنی ماسی زینددوی هەیە و جەخت لەوە دەكاتەوە كە لە سەرەتادا بازاڕی زۆر كزبووە، لەبەر ئەوەی "خەڵك هێشتا شارەزای چۆنیەتی بەخێوكردنی ماسی نەبوون، بەڵام ئێستا لەگەڵ هێنانی جۆرەها ماسی رەنگاوڕەنگ و حەوزی جوان، كڕیاریشی زۆر بووە. گوتیشی: "من لە دووكانەكەم تەنها ماسی نافرۆشم، بەڵكو كیسەڵ و بێچووە تیمساح و ماسی قرش دەفرۆشم كە ئەوانیش كڕیاری تایبەتی خۆیان هەیە".
لاوێن حسێن خاوەن پڕۆژەیەكی ماسی بەخێوكردنە و ئاماژە بەوە دەكات كە لە باخچەكەی خۆی چەندین حەوزی تێدا دروست كردووە، بەمەبەستی بەخێوكردن و زیادكردنی ماسییە دەگمەنەكان، گوتیشی: "لە چین و مالیزیا جوانترین و باشترین جۆری ماسیم هێناوە بۆ زاوزێ، بەڵام بەداخەوە حكومەت هیچ هاوكاری نەكردووم، من چەندین جار سەردانی وزارەتی كشتوكاڵم كردو داوای پاڵپشتیم لێكردوون، بۆ ئەوەی پڕۆژەیەكی گەورەی زاوزێی ماسی رەنگاوڕەنگ دابنێم، كەچی بێ ئومێدیان كردم، بۆیە لە رێگەی میدیاوە داوا لە حكومەت دەكەم یارمەتیمان بدات بۆ ئەوەی چیتر ماسی لە دەرەوەی هەرێم هاوردە نەكەین".
جەمال شریف مامۆستای قۆناغی ئامادەییەو لە یەكێك لە دووكانەكانی فرۆشتنی ماسی خەرێكی كڕینی ماسی بوو، سەبارەت بە هۆكاری ئەو كارەشی گوتی: "چوومە سەردانی خزمێكم لە ماڵەوە حەوزێكی زۆر جوانیان دانابوو، ماسی رەنگاوڕەنگی تێدا بوو منیش ئارەزووم كرد حەوزێكی وا بكڕم، بەڵام نرخی حەوزەكان گران بوون، بەناچاری حەوزێكی بچووكم بە 200 دۆلار كڕی، ماسیشی بۆ دەكڕم و زۆر چێژی لێ دەبینم".
شیلان كەریم تەمەنی 34 ساڵەو فەرمانبەرە ئەویش یەكێكە لەو كەسانەی زۆر حەز بە بەخێوكردنی ماسی جوانی دەكات و دەڵێت: "رۆژانە دوای دەوام خەریكی حەوز و سەیركردن و پێدانی خواردنی ماسییەكانم دەبم، چەندین شتی جوانم بۆ ناو حەوزەكەم كڕیوەو رۆژانە سەیریان دەكەم و زۆر خەم و ناخۆشیم لەبیر دەبنەوە، بۆیە پێموایە پێویستە هەموو ماڵێك حەوزێكی بەخێوكردنی ماسی هەبێت، گەر بچووكیش بێت".
گەشاوی تەمەن 24 ساڵ خوێندەڤانی زانكۆیە و وەك خۆی باسیكرد "ئێستا بەخێوكردنی ماسی و دانانی حەوز لە ماڵان بۆتە دیاردەیەكی چاولێكەری و زۆر كەس لە تیڤییەكان، یاخود لە ماڵە خزمان دەیبینن و یەكسەر دەچن ئەوانیش دەیكڕن، بێ ئەوەی هیچ زانیارییەكیان لەسەر بەخێوكردن و پاككردنەوە و چاودێری ماسییەكان هەبێ، من لەگەڵ ئەوەدام حەوزی ماسی لە ماڵەوە هەبێت، بەڵام ئەویش ئەرك و ماندووبونێكی زۆری دەوێت، وەك پێدانی خواردن و چاودێری و لە هەمووی ناخۆشتر ماوە ماوە دەبێت حەوزەكە خاوێن بكرێتەوە".
هەرێم عەلی گەنجێكی تەمەن 20 ساڵانە، ئەویش وەك خۆی ئاماژەی پێدا حەوزێكی گەورەی هەیەو 20 جۆر ماسی گیاخۆری تێدایەو وبەخێوی دەكات. گوتیشی: "من زوو زوو سەردانی دووكانەكانی ماسی فرۆشتن دەكەم و هەر جۆرێكی تازەیەیان هێنابێت، دەیكڕم و ئارەزوویەكی لە رادەبەرم بۆ بەخێوكردنی ماسی هەیە، تەنانەت لە خۆشەویستی ماسیدا گۆشتی هیچ جۆرە ماسییەك ناخۆم، بەردەوام هاوڕێكانم هان دەدەم بۆ بەخێوكردنی ماسی، چونكە بەلای منەوە شتێكی ئەوەندە جوان و ناسكە وەسف ناكرێت، بەبینینی زۆر دڵخۆش دەبم".
كارزان كەمال لەگەڵ دوو كوڕی بچكۆلانەی خەریكی كڕینی حەوز و ماسی بوو، ئەو بە سەرسامییەوە گوتی: "ماوەیەكە منداڵەكانم هەراسانیان كردبوم، هەموو كات دەیانگوت ماسیمان دەوێت، منیش بەناچاری هاتووم بۆیان بكڕم، لەبەر ئەوەی دراوسێكانم هەموویان هەیانەو منداڵەكانیشم بینیویانە، هەر بۆیە شەو و رۆژیان لێ حەرام كردبووم، سەرباری ئەوانیش دایكی منداڵان لەوان زیاتر داوای دەكرد، هەر رۆژێ جۆرە قوڕێكی تازە بۆ سەری فەقیر پەیدا دەبێت".
ئاشنا گەڵالی توێژەری كۆمەڵایەتییەو سەرەتا هێما بۆ ئەوە دەكات كە بەخێوكردنی ماسی بۆ جوانی لەم ساڵانەی دوایی پەرەی سەندووە و خەریكە دەبێتە دیاردە، گوتیشی: "شوێنە گرنگەكان وەك چێشتخانەو كۆمپانیا و یانەكان زۆربەیان حەوزی ماسییان بۆ جوانی داناوە، خەڵكیش كە دەیبینن، حەزی پێدەكەن. سەیركردنی ئەو ماسییانە جۆرە ئارامییەك دەبەخشێتە دەروونی مرۆڤ، بەڵام ئەوە نابێتە پێوەرێك بۆ ئەوەی كە دەبێ هەموو كەسێك لە ماڵەوە حەوزی ماسی هەبێت، ئەوە زیاتر بۆ حەز و ئارەزووی تاكەكان دەگەڕێتەوە".

 

كۆمێنتت له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌