رۆژنامەی میدیا

Share this on Faceook

Follow us on Twitter

   هه‌ولێر          دهۆك       سلێمانی
FacebookTwitterGoogle BookmarksPinterest
Pin It

Facebook

Twitter

Google Plus

YouTube

     راپۆرت ـ  میدیا

شارەزایانی بواری پزیشكی و ژینگە هێما بۆ ئەوە دەكەن كە پیسبوونی ژینگە یەكێك لە هۆكارەكانی نەخۆشی تەنگەنەفسی و شێرپەنجەیە و ژمارەیەك لە هاوڵاتیانیش جەخت لەوە دەكەنەوە كە حكومەت بایەخ بە سەوزایی و پاراستنی ژینگە نادات، بەرپرسێكیش هێما بۆ ئەوە دەكات هاوڵاتیانیش لە پیسكردنی ژینگە خەتابارن، حكومەتیش لە پلانیدایە پیسبوونی ژینگە كۆنتڕۆڵ بكات.

 "ژینگەی شارەكانی كوردستان ئەگەر پشكنینی بۆ بكرێ، دەر دەكەوێت كە زۆر پیسە، بەتایبەتی شاری هەولێر، گەر بچیتە سەر شوێنێكی بەرز و سەیری هەولێر بكەیت، دەبینی لە ژێر دووكەڵی رەشدایە، ئاو و هەوای زۆر پیس بووە، چونكە زیاتر یەك ملیۆن كەس تێیدا نیشتەجێ بوون، ئۆتۆمبێل و كارگەو مۆلیدەی زۆری تێدایە، ئەمانە هەموویان ژینگە پیس دەكەن و دەبێتە هۆی بڵاوبوونەوەی نەخۆشی زۆر قورس". ئەحمەد فەیسەڵی تەمەن (32) ساڵ وایگوت . ئەو فەرمانبەرێكی دانیشتووی شاری هەولێرە و هاوكات دەڵێت "ئێمە تەنیا گرنگی بە پارە پەیداكردن و ناوماڵی جوان و جلوبەرگ دەده‌ین، بەڵام ژینگەمان لەبیر كردووە، خەڵك پاكڕاگرتنی ژینگەی لا گرنگ نییە، ئەگەر خۆمان بپشكنین، دەبینین دەیان نەخۆشیمان لە سییەكان هەیە، ئەو كاتەی خەڵك دەچێتە دەشت و سەیران هەموو دەوروبەری پیس دەكات، كەچی ئۆباڵی پیسبوونی ژینگە زیاتر دەخەینە ئەستۆی حكومەت، گەرچی حكومەتیش لەو بوارەدا كەمتەرخەمە. رێگە دەده‌ن ژمارەی ئۆتۆمبێل بە لێشتاو زیاد بێ، پاڵێوگەی نەوت لە نزیك شار و شارۆچكەكان دادەنرێ، ئەوانەش هۆكارن بۆ پیسبوونی ژینگە، دواتر بۆچی لەسەر گردەكانی چوار لای شاری هەولێر دارستان دروست ناكەن؟ بەوە ئاو و هەوای هەولێر زۆر خۆشتر دەبێ، كەچی گردەكان هەمووی فرۆشران و كراونەتە ڤێلا و دوو داریشی تیا ناچێنن، ماڵەكانیش باخچەی تێدا نییەو هەمووی خانووە، ئەمانە هەمووی هۆكاری پیسبوونی ژینگەن".

بەدرەدین نافیزی تەمەن (35) ساڵ كرێكارەو وەك خۆی باسیكرد، ماوەی 15 ساڵە كرێكاری گواستنەوەی چیمەنتۆیە، ئەو دەڵێت "رۆژێك هەستم كرد ئازار لە سینگم هەیە، دوای پشكنین دكتۆر وتی: دەبێ نەشتەرگەری بكرێ، گرێ لەناو سییەكانت هەیە، دوایی دەركەوت لایەكی سییەكانم تووشی شێرپەنجە بووە، ئەویش بە هۆی تۆزی چیمەنتۆ، بۆیە بەهیچ شێوەیەك نابێ لەو كارە نزیك ببمەوە، ئێستا لەماڵەوە كەوتووم، تەندروستیشم زۆر خراپە، شەو ناتوانم بەباشی بخەوم، چەندین دەرمانم بەكار هێناوە، تاوەكو شێرپەنجەكەم زیاتر بڵاو نەبێتەوە، برادەرەكانم زۆر ئامۆژگاریان دەكردم، لە كاتی كاركردن دەمامك بەكار بهێنم، بەڵام پشتگوێم دەخست، بۆیە ژیانم گەیشتە ئەو رۆژە"، گوتیشی "لە كوردستان نەخۆشی شێرپەنجە زۆر بڵاوبۆتەوە، ئەویش لە ئەنجامی پیسبوونی ژینگەو خواردنی پیسە، ماڵی خزمێكم لە ناو كارگەیەك دەژیان، دوای ئەوەی حاڵی منیان بینی، دەستبەجێ لەترسی نەخۆشییەكەم ئەو شوێنەیان بەجێ هێشت، منیش ئێستا چاوەڕێی مەرگ دەكەم، ئەگەر لە ژینگەیەكی پاك كارم بكردایە، هەرگیز تووشی ئەو نەخۆشییە نەدەبووم، بۆیە داوا لە حكومەت دەكەم، گرنگی بدات بە بواری تەندروستی كارگەكان و پیشەسازی ئۆتۆمبێل لەناو چەقی شار دوور بخاتەوە، چونكە پیسبوونی ژینگە لە چەكی كیمیاوی زۆر خراپترەو زیانی بۆ سەر تەندروستی مرۆڤ هەیە".

سەدیق محەممەدی تەمەن (38) ساڵ "خواردنی ئێكسپایەر و زۆربوونی ژمارەی دانیشتووان و كەمی سەوزایی" بە هەڕەشە بۆ باری تەندروستی هاوڵاتیان دەزانێت و دەڵێت "كەس دڵی بە ژینگەی ئەم وڵاتەی ئێمە ناسووتێ، بەپێی ئامارەكان زیاتر لە هەشت هەزار كەس تووشی شێریەنجەی سییەكان بوون، ئه‌مەریكا زیاتر لە هەزارەها تۆن ماددەی تەقێنەرەوە بەسەر ئەو وڵاتەدا باراند، ئەمەش هەوای پیس كردووە، وەزارەتی ژینگەی عێراق و كوردستانیش نەیانتوانیوە ژینگە بپارێزن، لە بنەماڵەكەم زیاتر چوار كەس تووشی نەخۆشی شێرپەنجە بوون، ئەو ژمارە زۆرە تووشی ئەو نەخۆشییە ترسناكە بوون، لە هەر وڵاتێكی دیكە بووینایە باری نائاسایی وەك جەنگ رادەگەیەندرا، بەڵام كەس خەم لەم وڵاتە ناخوات، ئاسایشی خۆراك لەمەترسیدایە، ژینگە بە هەموو جۆرەكانیەوە پیس بووە، جگەلەوەش نەرگەلە و جگەرە و زبڵ مەترسی لەسەر تەندروستی تاكەكان دروست كردووە".

دكتۆر مستەفا ئەحمەد، پسپۆڕ لەبواری ژینگە لە وەزارەتی تەندروستی رەخنەی ئەوە لە حكومەت دەگرێ كە پێشتر ژینگەی بەتەواوی پشتگوێ خستبوو، بەڵام ئێستا خەریكە بە بەرنامەو پلانی نوێ كاری لەسەر دەكات، ئێستا دەیەوێ ناوچەی پیشەسازیەكان بۆ شوێنی دەرەوەی شار بگوازێتەوە، كارگەكان دەبێ مەرجی تەندروستی تێدا بێ، ئەنجا مۆڵەتیان پێ دەدرێ، ئەو كارگانەی ژینگە پیس دەكەن، دایدەخەن، یان دەبێ پاڵاوگەی لەسەر دابنێن، فڕنی نان زیاتر بە غاز و كارەبا كار دەكەن، رێژەی سەوزایی بەرەو زیادبوون دەچێ، پشتێنەی سەوزایی شار لەپلان و بەرنامەی حكومەتدایە، تاوەكو چارەسەی پیسبوونی ژینگە بكات، بەتایبەتی زۆری ژمارەی ئۆتۆمبێل لەشار كێشەیەو چارەسەركردنی ژمارەی دانیشتووان و بردنیان بۆ دەره‌وەی شار و بۆ ناو كۆمەڵگەكان لە بەرنامەدایە و زۆریشی چووەتە واری جێبەجێكردن، بەڵام زیادبوونی ژمارەی نەخۆشی شێرپەنجە كە دەڵێن هەشت هەزار كەسە، لە كۆی پێنج ملیۆن كەس ئەوە شتێكی ئاسایی نییە، بەڵام لە هەموو وڵاتانیش ژمارەیەك نەخۆشی شێرپەنجەی تێدایە، بەتەنها ژینگەش لەوە بەرپرس نییە، بەڵكو خواردن و بوونی برین و خراپ بەكارهێنانی دەرمانی كیمیاوی و بەكارهێنانی جگەرەو ماددە كحوولیيەكان ئەمانە هۆكاری راستەوخۆن بۆ پیسبوونی ژینگە، گەر ژینگەی كوردستان بەراورد بكەین لەگەڵ هەندێ وڵات، دەبینین پاكترە، دەشتواندرێ بەپێی بەرنامەیەكی تۆكمە و زانستی كۆنتڕۆڵی پیسبوونی ژینگە بكرێ، بەڵام خەڵكیش دەبێ دۆست و پارێزەری ژینگە بن، وڵاتانی كەنداو خاوەنی گەورەترین ژمارەی پاڵاوگەو كارگەن، بەو پێوەرە بێ، دەبێ مرۆڤەكان هەموویان تووشی شێرپەنجە بن و ژیانی تێدا نەمێنێ، كەچی خۆشترین و پاكترین ژینگەیان هەیە".

 

كۆمێنتت له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌