رۆژنامەی میدیا

Share this on Faceook

Follow us on Twitter

   هه‌ولێر          دهۆك       سلێمانی
FacebookTwitterGoogle BookmarksPinterest
Pin It

Facebook

Twitter

Google Plus

YouTube

      میدیا - ئاشنا كاوە

لەم ساتەوەختە بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر بەهۆی هاتوچۆ و كرانەوەی سنوورەكان و بوونی قاچاغچی زۆر لەم بوارەیەوە، بەكارهێنانی مادەی هۆشبەر زیادیكردووە، ئەمەش جگە لەوەی زیان بەتاك دەگەیەنێ كۆمەڵگەش بەرەو هەڵدێر دەبات.

پێشڕەو عوسمان ڕاگەیاندكارێكی تەمەن (23)ساڵەیە رایدەگەیەنێت" ئەگەر چەند ساڵێك بگەڕێینەوە دواوە ئەوا كۆمەڵگای كوردی بەیەكێك لەكۆمەڵگا پاكەكان دادەنرا لە رووی بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر،وەلێ كاتێك سیاسییەكان بوون بەبازرگان، لەنێوانیشیان بازرگانی كردن بەماددە هۆشبەرەكان، ئەوا تەنیا تاكەكانی دانەبڕاند لەكۆمەڵگا، بگرە كوردستان بووە بازاڕێك بۆ مامەڵكردن بەماددە هۆشبەرەكان، چونكە هەموو هەڵەیەك و نەگبەتی و گیرۆدە بوونێك ڕەگێكی هەژاری پێوەیە، هەڵبەتە هەژاری لەكلتوردا هەژاری لەخویندن و تیگەیشتندا، كاتێك تاكەكانی كۆمەڵگا هەڵە دەكەن، ئەوا كۆی كۆمەڵگه‌ دەكەوێتە ژێر پرسیارەوە، لەبەر ئەوەی ئەوە خودی كۆمەڵگه‌یە ئەو تاكانە بەرهەم دەهێنێت.
عائیشە فارس ئافرەتێكی تەمەن (42)ساڵەی خانمی ماڵە، باسی ئاڵوودە بوونی كوڕەكەی دەكات بەماددەی هۆشبەر "كورەكەم زۆر هێمن و لەسەرخۆ بوو، ماوەیەك بوو هەستم دەكرد دەیەوێت لێمان دوور بێت، زۆربەی كاتی لەگەڵ هاوڕێكانی بەسەر دەبرد، چەند جارێك كە دەگەڕایەوە ماڵ چاوەكانی وەك خوێن سوور ببوون، هیچی نەدەخواردو زۆر توڕەو شپرزە دەبوو، بۆیە گونمان بۆ دروست بوو كەكێشەیەكی هەبێت، بۆیە چاودێریمان كرد، بۆمان دەركەوت كە لەسەر بەكارهینانی دەرمان راهاتووە، دوای هەوڵێكی زۆر توانیمان قایلی بكەین، بەوەرگرتنی چارەسەر، بەڵام هێشتا كاریگەری لەسەر بەجێماوەو وەكو پێش ئاڵوودەبوونی ئارام نەبووەتەوە، هیوادارین لایەنی پەیوەندیدار ئاوڕی جدی لەم بابەتە بداتەوەو كارێك بكات بۆ لەناوبردنی ئەو دەستەیەی منداڵی خەڵك فێری ئەو دەرمان و ماددە هۆشبەرانە دەكەن".    
ئەنوەر عومەر قوتابی بەشی یاسایە و تەمەنی (24)ساڵە دەڵێت"پرسی ئاڵودەبووان پرسێكی ئاڵۆزو گرنگە،چونكە ئێستا رێژەی ئاڵوودەبوان روو لەزیاد بوونە، ئەمەش كاریگەری راستەوخۆی بەرێژەی تاوانەوە هەیە، كەسی ئاڵوودە بوو لەكاتی بەكارهینانی دەرمان و ماددەی هۆشبەر ئاگاداری گیانی خۆیان نین تووشی هەڵەو تاوانی گەورە دەبن، لەكاتی بەدەست نەكەوتنی ماددەكانیش بۆ تێر كردنی ئارەزووەكانیان پەنا بۆ هەموو شتێك دەبەن، گرینگ نیە بەلایانەوە كە توشی گرفت دەبن یاخود نا، ئەوەی گرنگە بەلایانەوە دەستكەوتنی ئەو جۆرە ماددەیە كە پێویستیانەو تەواو، بۆیە زۆرجار هەڵەو تاوانی گەورەش ئەنجام دەدەن".
(نێرگز عوسمان)ـی تەمەن (22)ساڵ خوێندەڤانی بەشی دەرونناسییە لەسەر هەمان پرس رایدەگەیەنێت" زۆر جار تاكەكانی كۆمەڵگا بۆ خۆ دوور خستنەوە لەراستیەكان و تاڵی ژیانیان و كێشەكان پەنا بۆ مادەی هۆشبەر دەبەن، بێگومان پەروەودە كاریگەری راستەوخۆی هەیە، كەسی ئاڵودە بوو هەموو كات دەزانێت گرفتی بۆ خۆی دروست كردووە، تا رادەیەك لەو ژیانەش بێزار دەبێت، هەوڵ دەدات چارەسەری وەربگری، كە ئەمەش بەرێژەی دەگمەن روودەدات، هەندیك جاریش بڕوایان بەچاك بوونەوە نییە لای هیچ كەسیك، ئەمەش گرفتەكە گەورەتر دەكات، ئاڵوودەبوون تەنها تاوانی ئاڵودە بوان نییە بەڵكو تاوانی هەموو كۆمەڵە".    كچە خوێندەڤان و رۆژنامەنووس (ژیلە) لەوبارەیەوە رایدەگەیەنێت" جاران كۆمەڵگای ئێمە كۆمەڵگایەكی پاك بوو، دوور بوو لەبەكارهێنان و بازرگانی كردن بەماددەی هۆشبەرو حەب و شڕووب، چونكە ماددەی هۆشبەر چەندین جۆر لەخۆ دەگرێت، جۆرێك شڕووب هەیە كە تەندروستییە بەڵام زۆر بەكارهێنانی بەكارهێنەر لەكۆمەڵگا دوور دەخاتەوەو پەراوێزی دەخات لەكۆمەڵ، ئەمە جۆرێكە لەجۆرەكانی ماددەی هۆشبەر، لەهەمانكاتدا چەند جۆرێك حەب هەن بۆ نەخۆشی بەكاردێن، ئەو دوو جۆرە دەرمانی نەخۆشین، بەڵام زۆر بەكارهێنانیان دەبێتە مایەی ئاڵوودە بوون و دوور كەوتنەوە لەكۆمەڵگا، ئەمانە لەدەرمانحانەكان دەست دەكەون، گەرچی دەرمانخانەكان بەئاسانی بەهەموو كەسێكی نافرۆشن، بەڵام لەرێگای قاچاغ دەگاتە دەست منداڵ و هەرزەكارانیش نەك هەر گەورەكان، جۆرەكانی دیكەی ماددەی هۆشبەریش حەشیش و تلیاك و هیرۆیین و شیشەو..هتد، كە ئەمانە زەحمەتتر دەكەونە دەست ئاڵوودەبووان، بەڵام ئەوەی ئێمە مەبەستمان كۆمەڵگای كوردییە خەریكە دەبێتە دیاردەیەكی بەربڵاو و زیاتریش هەرزەكاران بەكاری دەهێنن، پێویستە باوكان و دایكان ئاگاداری منداڵەكانیان بن، منداڵ بووە 15 ساڵ 18 ساڵ 20 ساڵ، هەر منداڵەو پێویستی بەچاودێری هەیە، راستە گەورە بووە، بەڵام ئەقڵی مرۆڤ لە 21 ساڵی كامڵ دەبێت، پێویستە لەگەڵ گەورەبوونی منداڵەكەت زیاتر ئاگاداری بیت، نەك كە گەورە پشتی تێ بكەیت بڵێێ گەورە بووەو پێویستی بەچاودێری من نییە، ئەمە گەورەترین هەڵەی دایك و باوكانە، دەرەنجامی ئەو روو لەزیاد بوونەی ماددە هۆشبەرەكان لەوەوە سەرچاوەی گرتووە".
دەرمانسازەكان زۆر جار پەنجەی تۆمەتیان بۆ رادەكێشرێت كە دەرمان بەئاڵوودەبووان دەفرۆشن، گەرچی ئێستا ئەوە كۆنترۆڵ كراوە، لەهەمانكاتدا دەرمانساز (سەلام حەسەن) دەڵێت"من وەك خاوەن دەرمانخانەیەك رۆژانە تووشی گرفت دەبم لەگەڵ كەسی ئاڵوودەبوو، بەهۆی پێنەدانی دەرمان، تەمەنی ئاڵوودەبووانیش دیاری كراو نییەو لەرووی ئابووریەوە هەردوو چین لەخۆ دەگرێت، هەمیشە كەسی پەرتەوازەو شپرزەن وادەزانن هەموو كەس لەدژیان وەستاوە، سەبارەت بەجیاكردنەوەی ئەو كەسانەی حەز ناكەن تێكەڵ بەكۆمەڵگه‌ بن، وەك چارەسەر، چارەسەری یەكجاری نییە، هەندیك كەس بەهۆی خوێندنی زۆر ئاڵوودە دەبێت.
دەروونناس كازم زرار لەبارەی ئاڵوودە بووانەوە زانیاری زیاتر دەخاتەروو" ئاڵوودەبوون بریتییە لەشڵەژانی رەفتاری مەبەست، تیایدا دووبارەكردنەوەی ڕەفتارێك لەلایەن تاكێك بۆ بابەتێكی دیاری كراو، دوو جۆر ئاڵوودەبوون هەیە، ئاڵودەبوونی جەستەیی ئەوەی تاك خوو دەگرێ بەبەكارهینانی چەند جۆر دەرمانێك، سەرەتا لەماددەی موسەكینەوە دەست پێ دەكات، دوای بەردەوام بوون لەسەری رادێت جا بەمەبەست بێت یان نا، هەروەها ئالوودەبوونی دەروونیش هەیە، تاك توشی چەندین حاڵەت دەبێ كەتیایدا ئاسەوارەكانی ئاڵوودەبوون بەدیار دەكەوێ، لەوانە كەسێكی گۆشەگیر دەبێ و سیقەی بەخۆی نامێنیت باوەڕی بەخۆی نامێنێت، ئاگاداری ڕەفتارەكانی خۆی نییە، زۆر جار بۆ بەدەست كەوتنی دەرمان توشی دزی دەبن، لەبەر ئەوەی وەكو پێداویستیەكی جەستەیی لێهاتووە، كە جەستە داوای دەكات، بەپێی ڕاگەیاندراوی تەندروستی جیهانی ئاڵوودەبوون شڵەژانێكە توشبوو بەرەو هەڵدێر دەبات".

كۆمێنتت له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌