Share this on Faceook

Follow us on Twitter

FacebookTwitterGoogle BookmarksPinterest
Pin It

Facebook

Twitter

Google Plus

YouTube

ژیان له‌ به‌هه‌شتی سه‌ر زه‌وی
(ژیان له‌ كۆریای باكوور)

حكومه‌تی كۆریای باكور رۆژی 9ی ئه‌یلولی 1948 له‌ژێر دروشمی گه‌لی به‌هێزو نایاب دامه‌زرا.

كۆریای باكور، وڵاتی بێ دین
كۆریای باكور له‌گه‌ڵ چین و روسیا هاوسنووره‌، كۆی دانیشتوانی ئه‌و وڵاته‌ 24 ملیۆن كه‌سه‌، 60% دانیشتوانی ئه‌و وڵاته‌ پابه‌ندی هیچ ئایین و دینێك نییه‌و بێ دینن، نزیكه‌ی 5% پابه‌ندی ئایینی بوزین، 35% كه‌ش پابه‌ندو شوێنكه‌وتووی چه‌ندین ئایینی كۆنی كۆریین.

بیرۆكه‌ی سه‌ربه‌خۆیی له‌لایه‌ن كیم ئیل سۆنگ كه‌ یه‌كه‌مین سه‌رۆك كۆماری ئه‌و وڵاته‌یه‌ دامه‌زراوه‌.

كۆریای باكور تا جه‌نگی جیهانی دووه‌م له‌ژێر ركێڤ و ده‌ستی ژاپۆندا بوو، به‌ڵام دوای شكستهێنانی ژاپۆن كۆریای باكور كه‌وته‌ژێر سایه‌ی سۆڤییه‌تی پێشوو و كۆریای باشووریش كه‌وته‌ژێر ده‌ستی ئه‌مریكا.

كۆریای باكور، وڵاتی پشتگوێخراو
دوای ئه‌وه‌ی كه‌ سۆڤییه‌تی پێشوو هه‌ره‌سی هێنا، كۆریای باكور زیاتر كه‌وته‌ په‌راوێزه‌وه‌، یاسا سه‌یروسه‌مه‌ره‌كامی كۆریای باكور چ له‌ناوه‌وه‌و چ له‌ده‌ره‌وه‌ وایكردووه‌ كه‌ هه‌میشه‌ ده‌رگاكان به‌ره‌و گه‌شتیاران و رۆژنامه‌نووسان و خه‌ڵكانی ئاسایی وڵاتانی تر داخراو یان نیوه‌ كراوه‌ بێت و له‌وباره‌یه‌وه‌ هه‌ندێك راپۆرتی سه‌یروسه‌مه‌ره‌ بڵاوبووه‌نه‌ته‌وه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ عه‌قڵی زۆربه‌ی میدیاكانی جیهاندا ناگونجێت. هه‌واڵ و راپۆرته‌كانی په‌یوه‌ندیدار به‌بارودۆخی ئه‌و وڵاته‌ تائێستا نه‌ پشتڕاست كراوه‌ته‌وه‌ نه‌ به‌ درۆخراونه‌ته‌وه‌.

كه‌س بۆی نییه‌ باسی بنه‌ماڵه‌ی سه‌رۆك بكات
كیم جۆنگ ئۆن سه‌رۆكی ئێستای كۆریا له‌ساڵی 2012ـه‌وه‌ پاشئه‌وه‌ی كه‌ باوكی كۆچی دوایی كرد بووه‌ته‌ سه‌رۆك. له‌باره‌ی ژیانی منداڵی ئه‌و زانیارییه‌كی ئه‌وتۆ له‌به‌رده‌ستدا نییه‌، له‌بنه‌ڕه‌تدا باسكردن له‌سه‌ر بنه‌ماڵه‌كه‌یان به‌تاوان له‌قه‌ڵه‌مده‌درێت و كه‌س بۆی نییه‌ باسیان بكات.

كه‌س نازانێت سه‌رۆكه‌ گه‌نجه‌كه‌ی كۆریا كه‌ی له‌دایكبووه‌، به‌ڵام رۆژی 8ی كانوونی دووه‌م وه‌ك رۆژی له‌دایكبوونی سه‌رۆك پشووی ره‌سمییه‌. هێشتا رووننه‌بوه‌ته‌وه‌ كه‌ سه‌رۆكه‌ گه‌نجه‌كه‌ی كۆریای باكور ساڵی 1983 له‌دایكبووه‌ یان له‌ساڵی 1984. به‌ڵام دایكی ده‌ڵێت: هه‌ر له‌منداڵییه‌وه‌ به‌ئه‌ستێره‌ی رۆژ بانگم كردووه‌. گه‌لی كۆریا تا دوو سێ ساڵ به‌رله‌مردنی كیم جۆنگ ئیل نه‌یانده‌زانی كه‌ سه‌رۆك كوڕی هه‌یه‌. سه‌رۆكه‌ گه‌نجه‌كه‌ی كۆریای باكور سێیه‌مین كوڕی كیم جۆنگ ئیل و تا ساڵی 1998 به‌ناوێكی خوازراوه‌وه‌ له‌وڵاتی سویسرا خوێندوویه‌تی.

لاسایی باوكی ده‌كاته‌وه‌
زۆربه‌ی شرۆڤه‌كارانی سیاسی پێیانوایه‌ سه‌رۆكه‌ گه‌نجه‌كه‌ به‌شێوه‌ی باوكی مۆدێلی قژی چاك ده‌كات بۆئه‌وه‌ی له‌باوكی بچێت و بتوانێت له‌كه‌سایه‌تی كارێزمایی باوكی سوودمه‌ند بێت.

گه‌لی كۆریا، به‌سه‌ر سێ چیندا دابه‌شكراوه‌
ژیانی خه‌ڵكی ئاسایی له‌كۆریای باكور له‌ژیانی سه‌ركرده‌كانیان جیا نییه‌، هه‌موو شته‌كان تێكه‌ڵ به‌ئایدیۆلۆژی و سیاسه‌ت كراوه‌. خه‌ڵكی كۆریای باكور به‌سه‌ر سێ چیندا دابه‌شكراون. چینی وه‌فادار، ئه‌م چینه‌ سه‌ر به‌ڕژێمی كیم جۆنگ ئیلن و هه‌ر به‌م هۆیه‌شه‌وه‌ زۆرترین ئیمتیازو ئیمكاناتیان له‌به‌رده‌ستدایه‌. زۆربه‌ی پۆسته‌ گرنگه‌گان له‌به‌رده‌ستی ئه‌م چینه‌دایه‌ كه‌ خزمه‌ت به‌سیستمی بنه‌ماڵه‌ ده‌كه‌ن. چینی وه‌فادار له‌هه‌موو زه‌مینه‌كانی خزمه‌تگوزاری وه‌ك كار، خوێندن، ته‌ندروستی و خۆراك له‌ئه‌وله‌وییه‌تدان.

چینی دوودڵ و راڕا، ئه‌م چینه‌ قسه‌یان له‌سه‌ره‌ له‌وه‌ی كه‌ وه‌فادار رژێم نین، وه‌فاداری ئه‌وان بۆ رژێم جێی گومانه‌و حكومه‌ت ده‌بێت به‌رده‌وام له‌بواری ئایدیۆلۆژی تایبه‌تی خۆی مه‌شق و راهێنان و خولیان بۆ بكاته‌وه‌.

چینی نه‌یار، حكومه‌ت ئه‌م چینه‌ به‌نه‌یارو دوژمنی خۆی ده‌زانێت، حكومه‌ت به‌چاوی دوژمن سه‌یریان ده‌كات و له‌ئیمكاناتی خوێندن، كار، ته‌ندروستی، خۆراك، ده‌رمان و له‌هه‌موو بواره‌كاندا سته‌م و غه‌دریان لێده‌كرێت. هه‌ر چینێك ده‌بێت له‌گه‌ڵ چینی خۆی هاوسه‌رگیری بكات، چینی وه‌فادار بۆی نییه‌ له‌گه‌ڵ چینی دوودڵ و راڕا یان له‌گه‌ڵ چینی نه‌یار هاوسه‌رگیری بكات.

هاتنی كامێرا بۆ كۆریای باكور قه‌ده‌غه‌یه‌
له‌سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی حكومه‌تی كۆریای باكور كه‌ زیاتر له‌ 6 ده‌یه‌ ده‌گوزرێت له‌باره‌ی بارودۆخی ئه‌و وڵاته‌وه‌و هه‌روه‌ها ژیان و گوزه‌رانی گه‌لی كۆریای وێنه‌یه‌كی ئه‌وتۆ له‌به‌رده‌ستدا نییه‌. هاتنی كامێرا بۆ كۆریای باكوور قه‌ده‌غه‌یه‌، خه‌ڵكی بیانی بۆی نییه‌ سه‌ردانی ئه‌و وڵاته‌ بكات. چه‌ند وێنه‌یه‌كی ئێستا له‌به‌رده‌ستدایه‌ دوای ئه‌وه‌ دێت كه‌ سه‌رۆكه‌ گه‌نجه‌كه‌ دوای مردنی باوكی له‌سه‌ر كورسی ده‌سه‌ڵات دانیشت. په‌ی بردن به‌ڕاستییه‌كانی ژیان له‌كۆریای باكور زۆر سه‌خته‌، چونكه‌ هه‌میشه‌ له‌مپه‌رو كۆسپ هه‌یه‌ بۆ ناردنی چاودێری نێوده‌وڵه‌تی بۆئه‌وه‌ی ئاگاداری راستییه‌كانی ئه‌و وڵات بین. ئه‌گه‌ر كه‌سێك بیانی یان وێنه‌گرێك به‌هه‌ر بیانوویه‌ك سه‌ردانی ئه‌و وڵاته‌ بكات ئه‌وه‌ ده‌بێت پۆلیسی له‌گه‌ڵدا بێت. كۆریای باكور هه‌وڵنادات كه‌ له‌جیهاندا ناسراو بێت. وێنه‌گه‌لێكی كه‌م له‌سه‌ر ئه‌و وڵاته‌ له‌ئارادایه‌و ئه‌مه‌ش نیشانه‌ی داخراوی ئه‌و وڵاته‌یه‌.

كۆریای باكور وڵاتی بێ كاره‌با
ژیان له‌كۆریای باكور یاساو رێسای تایبه‌ت به‌خۆی هه‌یه‌. شه‌وان له‌و وڵاته‌ بۆئه‌وه‌ی كاره‌باو وزه‌ی زۆر سه‌رف نه‌كرێت تاریكی و خامۆشی باڵ به‌سه‌ر شاره‌كاندا ده‌كێشێت. له‌و وڵاته‌دا كاره‌با ئێستاش كاڵایه‌كی نایابه‌و كه‌م ده‌ستده‌كه‌وێت. پیونگ یانگ-ی پایته‌خت زۆربه‌ی شه‌وان له‌به‌ر بێ كاره‌بایی له‌تاریكیدایه‌. بۆئه‌وه‌ی ده‌ست به‌كاره‌باوه‌ بگرن كاتژمێر 11 كاره‌با ده‌كوژێننه‌وه‌و رۆژانیش بۆ ماوه‌ی 15 خوله‌ك كاره‌بای ئاسانسه‌ر (مه‌سعه‌د) ده‌كوژێنه‌وه‌.

وڵاتی چه‌كی كیمیایی
به‌پێی ئاماره‌كان سوپای كۆریای باكور یه‌ك ملیۆن و 600 هه‌زار كه‌سه‌، ساڵانه‌ بڕی 6 ملیار دۆلار پاره‌و بودجه‌یان بۆ دابینده‌كرێت. ژنانیش ده‌توانن به‌شێك له‌سوپای ئه‌و وڵاته‌ بن. سوپای یه‌ده‌كی ئه‌و وڵاته‌ زیاتر له‌ 8 ملیۆن كه‌سه‌. له‌ئاستی نێوده‌وڵه‌تیدا كۆریای باكور سێیه‌مین وڵاته‌ بۆ چه‌كی كیمیایی و گه‌وره‌ترین بنكه‌ی چه‌كی كیمیایی هه‌یه‌. خزمه‌تی سه‌ربازی له‌و وڵاته‌ زۆره‌ملێیه‌، كاته‌كه‌ی دیار نییه‌ هه‌تا حكومه‌ت پێویستی پێی بێت ده‌بێت سه‌رباز بێت، جاری واهه‌یه‌ سه‌ربازێك بۆماوه‌ی 10 ساڵ سه‌ربازه‌.

هاوسه‌رگیری به‌ده‌ست ده‌زگای هه‌واڵگرییه‌وه‌یه‌
دایكان و باوكان یان باشتر بڵێم خانه‌واده‌ هیچ رۆڵێكی نییه‌ له‌پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیریدا، به‌ڵكو ئه‌وه‌ ده‌زگای هه‌واڵگری و ئاسایشه‌ ده‌بێت له‌وباره‌یه‌وه‌ بڕیاربدات. كچ و كوڕ بۆئه‌وه‌ی بتوانن بچنه‌ ناو ژیانی هاوبه‌شییه‌وه‌ ده‌بێت به‌جیا راپۆرتێكی تێروته‌سه‌ل له‌باره‌ی چۆنێتی ناسیاویان و خۆشه‌ویستی و راده‌ی له‌یه‌كتر تێگه‌یشتنیان بۆ ده‌زگای هه‌واڵگری و ئاسایش بنێرن و پاش تاووتوێكردن و چاوپێكه‌وتن له‌گه‌ڵ هه‌موو خزم و كه‌سی كوڕه‌و كچه‌ ئه‌وكات ده‌زگای هه‌واڵگری و ئاسایش بڕیارده‌دات كه‌ ئه‌وان هاوسه‌رگیری بكه‌ن یان نا. ئاهه‌نگی هاوسه‌ری ده‌بێت له‌ته‌نیشت گۆڕه‌كه‌ی كیم ئیل سۆنگ به‌ڕێوه‌بچێت.

سه‌رۆك باوكی هه‌مووانه‌
هه‌موو منداڵانی كۆریای باكور كیم جۆنگ ئۆن به‌ بابه‌ بانگ ده‌كات و ئه‌و به‌سه‌رچاوه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ره‌های جیهان ده‌زانن. ئه‌وان وڵاتی خۆیان به‌ به‌هه‌شتی سه‌ر زه‌وی له‌قه‌ڵه‌مده‌ده‌ن. هه‌ر له‌منداڵییه‌وه‌ منداڵه‌كان وا راده‌هێنن كه‌ نه‌فره‌ت له‌ڕۆژئاواو وڵاتانی رۆژئاوا بكه‌ن. منداڵه‌كان وا بارده‌هێنن كه‌ ته‌نها رێگا بۆ كۆمه‌ككردن به‌وڵات و كیم جۆنگ ئۆن ئه‌وه‌یه‌ كه‌ منداڵه‌كان بخوێنن و مه‌شق و راهێنانی سه‌ربازی به‌مه‌به‌ستی به‌رگریكردن له‌وڵات فێربن.

كۆریای باكور وڵاتی دروشم
كشتوكاڵ له‌كۆریای باكور گرنگێكی تایبه‌تی پێده‌درێت و زۆربه‌ی كاره‌كانی به‌شی كشتوكاڵ به‌منداڵانی قوتابخانه‌ ئه‌نجامده‌درێت. زه‌وی و زاری كشتوكاڵی هاوبه‌شی و ئیشتراكییه‌و جوتیاران ده‌بێت وه‌ك سه‌رباز له‌كێلگه‌و زه‌وییه‌كانی خۆیان كاربكه‌ن. كشتوكاڵی ئه‌و وڵاته‌ سوودی له‌ته‌كنۆلۆژیای نوێ نه‌بردووه‌و ئێستاش به‌شێوه‌ی نه‌ریتی و نامۆدێرن ده‌كرێت. ریكلام و وتاره‌كان له‌ڕێگه‌ی بڵندگۆوه‌ له‌ده‌وروپشتی كێلگه‌كان په‌خشده‌كرێت. خوێندكاران ده‌بێت ئاڵای شۆڕو چه‌پكه‌گوڵیان به‌ده‌سته‌وه‌ بێت و هه‌وڵی به‌رزكردنه‌وه‌ی وره‌ی جوتیاران بده‌ن. له‌سه‌ر دارو دیواری شارو دێهاته‌كان كۆمه‌ڵێك دروشم له‌باره‌ی وه‌فاداری به‌وڵات و پشتگوێخستنی جیهان ده‌بیندرێت.

كه‌س بۆی نییه‌ شوێنی ژیانی بگۆڕێت
هه‌ر هاووڵاتێكی كۆریای باكور له‌به‌رامبه‌ر پاراستی ماڵ و سامانی خۆی به‌رپرسه‌. پێش هاتنی وه‌زری سه‌رما ده‌بێت سه‌ربانی ماڵه‌كه‌ی بۆ رێگریكردن له‌به‌فرو باران ته‌عمیر بكات. له‌گونده‌كان ئیمكاناتێكی ئه‌وتۆ بۆ ژیان نییه‌. هه‌ركه‌س له‌هه‌ر كوێیه‌ك ده‌ژیت ده‌بێت هه‌تا رۆژی مردن ئه‌وشاره‌ یان ئه‌و دێیه‌ یان ئه‌و گه‌ڕه‌كه‌ به‌جێنه‌هێڵێت و مافی ئه‌وه‌ی نییه‌ شوێنی خۆی بگۆڕێت. ئه‌گه‌ر ویستان سه‌فه‌ر بكه‌ن یان له‌شارو گوندی خۆیان بچنه‌ ده‌ره‌وه‌ ده‌بێت داموده‌زگا په‌یوه‌ندیداره‌كانی حكومه‌ت ئاگاداربكه‌نه‌وه‌، ئه‌گه‌ر كه‌سێك سه‌رپێچی له‌و بڕیاره‌ بكات به‌توندترین شێوه‌ سزاده‌درێت.

وڵاتی بێ فیلم
ئه‌وه‌ی له‌ته‌له‌فزیۆن بڵاوده‌بێته‌وه‌ هه‌مووی باسی حكومه‌ت و رژێمه‌كه‌ی كیم و كوڕه‌كه‌یه‌تی. تائێستا گه‌لی كۆریا هیچ فیلمێكی بیانیان له‌ته‌له‌فزیۆنی نیشتمانی یان له‌سینه‌ماكان سه‌یر نه‌كردووه‌.

میترۆی پیونگ یانگ
ئه‌و میترۆیه‌ یه‌كێك له‌قوڵترین میترۆكانی جیهانه‌ كه‌ 100 مه‌تر له‌ژێر زه‌ویدایه‌و له‌ده‌یه‌ی 1970 به‌یارمه‌تی چین و سۆڤییه‌تی پێشوو دروستكراوه‌. ئه‌و میترۆیه‌ وه‌ك په‌ناگه‌و شوێنكی ئه‌من له‌به‌رامبه‌ر بۆمبدا بۆ هاووڵاتیانی كۆریای باكور دروستكراوه‌ كه‌ هه‌ركاتێك هێرشیان كرایه‌سه‌ر ده‌توانن وه‌ك حه‌شارگه‌یه‌ك سوودی لێوه‌ربگرن.

وه‌رزش و رۆڵی له‌ڕێكخستنی جه‌ماوه‌ری
به‌رپرسانی حكومی له‌و وڵاته‌ هانی خه‌ڵك ده‌ده‌ن بۆئه‌وه‌ی رووبكه‌نه‌ وه‌رزش، پێیانوایه‌ وه‌رزش ده‌توانێت له‌ڕێكخستنی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك كاریگه‌ری هه‌بێت.

به‌كارهێنانی ئۆتۆمبێل له‌و وڵاته‌ ته‌نها بۆ به‌رپرسانی حكومی و سه‌ربازییه‌. خه‌ڵك ده‌بێت له‌كه‌ره‌سته‌ گشتییه‌كانی وه‌ك پاس و تاكسی ئیستیفاده‌ بكه‌ن. كه‌س بۆی نییه‌ به‌ئۆتۆمبێلی شه‌خسی خۆی بچێت بۆسه‌ر كار. زۆربه‌ی دانیشتوانی ئه‌و وڵاته‌ پاسكیل به‌كارده‌هێنن. كه‌رتی پێشه‌سازی ئۆتۆمبێل كه‌ وه‌ك به‌شێك له‌ئابووری ئه‌و وڵاته‌ دێته‌ ئه‌ژمار به‌ده‌ست سوپای ئه‌و وڵاته‌وه‌یه‌.

دیوار كاره‌بایی
دیوارێكی 2414 كیلۆمه‌تری كه‌ هه‌ڵگری كاره‌بایه‌ له‌سه‌ر سنووره‌كان راكێشاوه‌ بۆئه‌وه‌ی رێگری بكات له‌ڕۆیشتنی هاووڵاتی كۆریای باكور بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات. خه‌ڵكی ئاسایی ناتوانن له‌سنووره‌كان به‌تایبه‌تی سنووری هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ كۆریای باشور نزیكببنه‌وه‌، چونكه‌ به‌چڕوپڕ له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی سوپاو هێزه‌ ئه‌منییه‌كاندایه‌. هه‌ڵبه‌ت تا راده‌یه‌ك خه‌ڵك ده‌توانن له‌سنووره‌ هاوبه‌شه‌كان له‌گه‌ڵ وڵاتی چین نزیكببنه‌وه‌.

زۆربه‌ی دانیشتوانی كۆریای باكور حه‌زده‌كه‌ن سیمكارتی چینی به‌كاربهێنن، به‌ڵام حكومه‌ت رێگری ده‌كات و هه‌ركه‌سێك به‌كاریبهێنێت سزای ده‌دات. حكومه‌ت بۆئه‌وه‌ی له‌سنووره‌كان خه‌ڵك سیمكارتی بیانی به‌كارنه‌هێنێت رێوشوێنێكی توندی ئه‌منی گرتۆته‌به‌ر.

 هه‌موو ده‌بێت وێنه‌ی سه‌رۆك هه‌ڵواسن
به‌پێی یاسا حكومه‌ت ده‌توانێت هه‌موو لایه‌نه‌كانی ژیانی خه‌ڵك بخاته‌ژێر كۆنترۆڵی خۆی و تائێستا درێغی نه‌كردووه‌. به‌پێی یاسا ده‌بێت هه‌موو دانیشتوانی ئه‌و وڵاته‌ له‌ماڵه‌كانیان وێنه‌ی سه‌رۆك هه‌ڵواسن، جگه‌ له‌وێنه‌ی سه‌رۆك به‌ڵكو ده‌بێت وێنه‌ی هه‌ندێك له‌ئه‌فسه‌ره‌ پله‌ به‌رزه‌كانی وڵات هه‌ڵواسن.

قه‌یرانی خۆراك
كۆریای باكور ماوه‌ی دوو ده‌یه‌ كه‌ توشی قه‌یرانی خۆراك بوه‌ته‌وه‌و به‌رپرسان بۆ چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و قه‌یرانه‌ سیستمی كۆپن–یان داناوه‌. داهاتی مانگانه‌ی خه‌ڵك زۆر كه‌مه‌، به‌ئه‌ندازه‌یه‌ك كه‌ ناتوانن پێداویستیه‌ سه‌ره‌تاییه‌كانی پێ دابینبكه‌ن. هه‌ژاری و نه‌داری باڵی به‌سه‌ر زۆربه‌ی خانه‌واده‌كانی كۆریادا گرتووه‌. كۆریای باكوور پێیوایه‌ یارمه‌تییه‌ مرۆییه‌كان له‌بواری خۆراك كه‌ وڵاتانی بیانی ده‌ینێرن كاریگه‌ی خراپی له‌سه‌ر زه‌ین و مێشك و روانینی خه‌ڵك داده‌نێت و ده‌بێته‌ هۆی گه‌نده‌ڵی فه‌رهه‌نگی، هه‌ربۆیه‌ رێگری ده‌كه‌ن له‌وه‌رگرتنی كۆمه‌كه‌ مرۆییه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان. تائێستا رێكخراوی خۆراكی نێوده‌وڵه‌تی چه‌ندینجار له‌وباره‌یه‌وه‌ هۆشداری داوه‌.

كۆریای باكور به‌ته‌واوی له‌گه‌مارۆدایه‌، ئه‌وان هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی ئه‌وتۆیان له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌ی وڵات نییه‌ له‌ساڵی 2012ـه‌وه‌ تائێستا 5 هه‌زار گه‌شتیار توانیویه‌تی مۆڵه‌تی چوون بۆ ئه‌و وڵاته‌ وه‌ربگرێت. ئه‌ویش له‌لایه‌ن هێزه‌ ئه‌منییه‌كانه‌وه‌ یاوه‌ری ده‌كرێن.

به‌كارهێنانی ئینته‌رنێت تاوانه‌
له‌و وڵاته‌ هیچ كه‌س بۆی نییه‌ ئینته‌رنێتی جیهانی به‌كاربهێنێت، هه‌ركه‌سێ سه‌رپێچی بكات له‌سێداره‌ده‌درێت، ته‌نها بۆیان هه‌یه‌ له‌و ئینته‌رنێته‌ی كه‌ حكومه‌ت بۆی داناوه‌ به‌شێوه‌ی ناوخۆیی به‌كاریبهێنن. هه‌موو سایت و ماڵپه‌ڕه‌ ناوخۆییه‌كان به‌توندترین شێوه‌ كۆنترۆڵ و چاودێری ده‌كرێت. ئه‌ركی هه‌موو لایه‌كه‌ كه‌ له‌ئینته‌رنێت قسه‌كانی سه‌رۆك بڵاوبكه‌نه‌وه‌. هه‌ڵبه‌ت له‌باره‌ی خۆراك و چێشت و شێوازه‌كانی خواردن ده‌توانن بابه‌ت بڵاوبكه‌نه‌وه‌.

له‌هه‌ر 12 كه‌س له‌كۆریای باكور ته‌نها كه‌سێك موبایلی پێیه‌. نزیكه‌ی 2 ملیۆن هاووڵاتی له‌كۆریا خاوه‌نی مۆبایلن.

سه‌رۆك نه‌مردووه‌ بووه‌ به‌ خۆر
رۆژی 15ی نیسان رۆژی له‌دایكبوونی كیم ئیل سۆنگه‌، ئه‌و رۆژه‌یان ناوناوه‌ رۆژی خۆر. سه‌ركرده‌و گه‌لی كۆریای باكور بڕوایانوایه‌ كه‌ كیم نه‌مردووه‌ به‌ڵكو بۆ لای خۆر رۆیشتووه‌و هه‌موو رۆژێ جیهان روناك و گه‌رمده‌كات.

خه‌ڵكی كۆریا زیاتر به‌رهه‌می ناوخۆی خۆیان به‌كارده‌هێنن و مه‌یلیان بۆ لای هه‌واڵ و رووداوه‌ جیهانییه‌كان نییه‌.

خۆیان به‌ به‌خته‌وه‌ر ده‌زانن
هه‌رچه‌ند زۆر سنووردارن به‌ڵام له‌ژیانی خۆیان رازین و پێیانوایه‌ به‌خته‌وه‌رترین مرۆڤی سه‌ر زه‌وین.

PUKmedia  و/ جه‌واد حه‌یده‌ری
سه‌رچاوه‌/ ئیسنا